Opracowanie i prowadzenie:

Magdalena Karch, Małgorzata Długosz

Szkoła Podstawowa nr 2

w Malborku

 

 

SZKOLNE  ZABAWY  JĘZYKIEM  POLSKIM

KLAS III - 5 LUTEGO  2004 R..

 

Cele:

· wdrażanie do  poprawnego posługiwania się językiem ojczystym w mowie i piśmie;

· kształcenie umiejętności nauki poprzez zabawę;

· zintegrowanie grupy poprzez wspólną zabawę.

 

 

Regulamin:

Nauczyciele wybierają 5-osobowe zespoły, w których każdy ma określoną rolę:

- Lider – dowodzi pracą całej drużyny, czuwa nad poprawnym pełnieniem ról innych członków

- Sekretarz – zapisuje wszystkie rozwiązania, propozycje.

- Sprawozdawca – odczytuje widzom efekty pracy nad poszczególnymi zadaniami.

- Łącznik – w konkurencjach słowotwórczych biegnie o pomoc do klasy, (nie do wychowawcy ! ).

- Kontroler – w razie wątpliwości sprawdza pisownię w słowniku ortograficznym.

Uwaga: Nad poprawnością zapisu czuwają wszyscy zawodnicy drużyny, ze słownika może korzystać wyłącznie Kontroler.

 

Konkurencje oceniane są przez ekspertów.

                                                                       

Za prawidłowo wykonane zadanie drużyna otrzymuje określoną liczbę punktów, przewidzianych do zadania. Punkty odliczane będą cukierkami.

 

Organizacja

Drużyny siedzą przy stolikach, w wyraźnym oddaleniu od siebie. Każda drużyna ma przygotowany słownik ortograficzny.

Klasy siedzą na ławeczkach..

Komisja zasiada w przygotowanym miejscu.

Na stoliku komisji stoi wielki słój z cukierkami (lub micha) oraz 3 przezroczyste pojemniki na punkty-cukierki dla klasy. Pojemniki są oznaczone: 3a, 3b, 3c.

 

 

Przebieg imprezy:

 

I.  Powitanie:

Powitanie  gości, ekspertów, klas III i wychowawców.

 

II. Wprowadzenie

Jesteśmy Polakami i mamy swój język, jest to język polski. Wszyscy posługujemy się tym językiem. Dzięki niemu możemy się ze sobą porozumiewać. Jeśli będziemy posługiwali się nim poprawnie, to z łatwością każdy zrozumie to, co będziemy mu mówili. Jednak nasz język wcale nie jest łatwy, zarówno mówiony, jak i pisany. Nieraz pewnie popełnialiście jakieś błędy, wpadaliście w pułapki językowe.  Ale macie do tego prawo, bo przecież chodzicie do szkoły, by się uczyć. Dziś proponujemy wam zabawę – zabawę językiem polskim, a właściwie zabawę słowami. Wybrane drużyny z klas będą rozwiązywały problemy językowe. Czasem będą mogły korzystać z waszej pomocy.

 

Wystąpienie drużyn z klas III – przydział ról , plakietek z nazwami, zajęcie miejsc.

Przypomnienie zadań poszczególnych członków drużyn.

- Lider – dowodzi pracą całej drużyny, czuwa nad poprawnym pełnieniem ról innych członków

- Sekretarz – zapisuje wszystkie rozwiązania, propozycje.

- Sprawozdawca – odczytuje widzom efekty pracy nad poszczególnymi zadaniami.

- Łącznik – w konkurencjach słowotwórczych biegnie o pomoc do klasy, (nie do wychowawcy ! ).

- Kontroler – w razie wątpliwości sprawdza pisownię w słowniku ortograficznym.

Uwaga: Nad poprawnością zapisu czuwają wszyscy zawodnicy drużyny, ze słownika może korzystać wyłącznie Kontroler.

 

Wyjaśnienie ogólnych zasad punktacji cukierkowej.

 

III. Konkurencje :

 

1. TO SAMO, ALE INACZEJ

Potrzebne: zestaw wyrazów dla każdej drużyny ( w kopercie); każdy wyraz na oddzielnej kartce.

 

Komentarz: Wszystko ma swoją nazwę. Niektóre rzeczy można nazwać różnie, ale każda z nazw będzie oznaczać to samo., np. ubranie-strój

 

Instrukcja: Połączcie w pary słowa o tym samym znaczeniu.

 

1. niemowlę A. pilot
2. samochód B. ojciec
3. lotnik C. bobas
4. tata D. medykament
5. dentysta E. auto
6. lekarstwo F. stomatolog

2. WYRAZOWA RODZINKA

Potrzebne: Trzy koperty, a w każdej jeden wyraz: dom, książka, kwiat.

 

Komentarz: Większość wyrazów, podobnie jak wy, ma swoją rodzinę (mniejszą lub większą), swoich krewnych. Tworzą one wraz z nimi rodzinę wyrazów pokrewnych.

 

Instrukcja: Są trzy koperty. W każdej jest jeden wyraz, do którego trzeba będzie dopisać jak najwięcej wyrazów pokrewnych. Żeby było sprawiedliwie

wszystkie drużyny będą tworzyć rodzinę do takiego samego wyrazu. Do jakiego? Wszystko zależy od „Marysi”. To ona wylosuje i rozda zawodnikom karteczki. Jaki to był wyraz dowiemy się, kiedy upłynie przewidziany na zadanie czas. Im więcej wyrazów w rodzinie tym lepiej. napisany wyraz

Wyraz nie tylko musi należeć do tej rodziny, ale przede wszystkim musi być prawidłowo zapisany.

 

Czas: 3 min.

Punktacja: Za każdy poprawnie  zapisany wyraz 1 pkt..

 

3. BUDOWNICZY

Potrzebne: 3 wydrukowane wielosylabowe wyrazy , 3 arkusze papieru,    

markery dla każdej drużyny.

 

Komentarz: Wyraz to jest ciąg liter mający jakieś określone znaczenie. Wiecie   

zapewne, że z tych samych liter można utworzyć – zbudować inny wyraz.

 

Instrukcja: Zadanie polega na utworzeniu jak największej liczby wyrazów z  

wylosowanego przez „Marysię” wspólnego dla każdej drużyny wyrazu. Każda  

litera może być użyta tyle razy, ile występuje w słowie „matce”.

Czas: 3 min.

Punktacja: 1 pkt. za każdy prawidłowo utworzony - napisany wyraz.. Ile ich  

zdobędziecie , zależy od tego, ile zbudujecie wyrazów.

 

4. CUDAKI DWUZNAKI

Potrzebne: arkusze papieru, mazaki do pisania dla każdej drużyny.

 

Komentarz: Niektóre głoski w języku polskim zapisujemy używając dwóch liter. Są to dwuznaki.

 

Instrukcja: Zadaniem drużyny jest napisać 5 dowolnych wyrazów, ale takich by znalazło się w nich łącznie jak najwięcej dwuznaków, w jednym wyrazie mogą być po 2-3 dwuznaki.. Wygra zespół, który będzie miał najwięcej dwuznaków w swoich wyrazach..

 

Punktacja: 1 pkt za każdy dwuznak.

Czas:3 min.

 

5. ŁAŃCUCH  I:

Potrzebne:3 jednosylabowe wyrazy w kopertach, duży arkusz papieru,  

markery dla drużyn, karteczki – losy wyznaczające kolejność dopisywania   wyrazów.

Komentarz: Kolejne zadanie polega na tworzeniu łańcucha wyrazów. Pierwsze  

ogniwo, czyli wyraz od którego zaczniecie zabawę wylosuje dla was 

„Marysia”.  Zgodnie z wylosowaną kolejnością sekretarz każdej drużyny dopisuje   wyraz zaczynający się na ostatnią literę poprzedniego, np. bal – las. Jeśli  drużyna nie wie, co napisać – odpada. Możecie korzystać z pomocy Łącznika,  który bardzo szybko musi pobiec do klasy po pomoc. Macie na to 10 sekund. Wygrywa zespół, który dopisał ostatni wyraz.

 

Czas do zastanowienia się.– 10 sekund.

Punktacja:: 1 – 3 pkt. Premia 3 pkt. dla drużyny, która nie korzystała z pomocy    Łącznika.

 

6. MARTWIĘ SIĘ: Ą CZY Ę

 

Potrzebne: arkusze papieru z wyrazami do uzupełnienia, mazaki do pisania dla każdej drużyny.

 

Komentarz: W naszym języku są tzw. spółgłoski nosowe: jest to ą i ę. Jeśli zatkamy nos, ich wymowa będzie trudniejsza. Spróbujmy (dzieciaki ćwiczą).

Instrukcja: Zadaniem drużyny jest uzupełnić wyrazy literami oznaczającymi te głoski. Sztuka polega na tym, że trzeba wiedzieć kiedy „ą”, a kiedy „ę”.

 

Punktacja: 1 pkt za każdy prawidłowo wpisany znak.

 

7. ŁAŃCUCH  II

Potrzebne: 3 arkusze papieru, markery dla drużyn, 3 wyrazy dwusylabowe w kopertach,

Komentarz: Przed wami kolejny łańcuch wyrazów, ale o nieco innych zasadach.

„Marysia” wylosuje dla was wspólny dwusylabowy wyraz. Zadanie polega na dopisaniu jak największej liczby wyrazów, zaczynających się na ostatnią sylabę poprzedniego wyrazu, np. sala- lato... Liczą się jedynie wyrazy spełniające ten warunek i zapisane poprawnie. Tu również możecie wykorzystać Łącznika

 i pomoc klasy.

 

Czas: 3 min.

Punktacja: 1 pkt. za każdy wyraz. Premia 3 pkt. dla drużyny, która nie korzystała z pomocy Łącznika.

 

8. WYMIENIANKA 

 

Komentarz: Polska ortografia ma swoje zasady. Możemy wyjaśnić pisownię niektórych wyrazów wymieniając je na inne: „rz” wymienia się na „r”, „ż” na „z”, „ó” też się wymienia.

 

Instrukcja: Zadanie jest dla całej klasy. Polega ona dokończeniu czytanego przez prowadzącego zdania wyrazem, który będzie zawierał odpowiednią trudność ortograficzną – „ó”. Klasa może odpowiadać „chórem”.Wszystkie klasy mają 3 kolejki.

 

Prowadzący odczytuje początek zdania, klasa kończy czytane dla niej zdanie:

Teraz się wyjaśni tu,

jak się „o” zamienia w „ó”

W lesie kłoda – w skoblu ........

Wielka broda – mała.........

Dojna krowa – boża .........

Mądre słowa – miłe..........

Smaczne lody – zimny.........

Słodki miodek – złoty........

Jadą wozy – dudni .......

Były kozy – nie ma.......

Nasze głowy – mądre........

Nie do wiary! Co za czary?

Żadnych czarów nie ma tu!

Tak się „o” zamienia w „ó”.

 

Punktacja: 1 pkt za prawidłowy wyraz. Max 3 pkt dla drużyny.

 

 

 

Rezerwowa konkurencja

 

PISARZ:

Potrzebne: zestaw liter do losowania – w kopercie, arkusze papieru dla drużyn, markery

Instrukcja: Lider każdej drużyny wylosuje dla swojego zespołu literę. Zadanie polega na napisaniu w określonym czasie jak najwięcej wyrazów rozpoczynających się na nią.

Wyraz nie jest zaliczony, jeśli popełniony został jakikolwiek błąd .

Wygrywa zespół, który zapisze najwięcej i poprawnie.

 

Czas: 3 min.

Punktacja: 3 – 1 pkt.

 

IV. Podsumowanie imprezy:

 

Wręczenie pojemników ze zdobytymi cukierkowymi punktami – ekspert.

 

Wręczenie dyplomów za udział w zabawie i  słodkich upominków za kibicowanie – goście.

 

Zakończenie imprezy.